Text

¶1דער רבי האט אויך דעמאלט געזאגט אין דער שיחה בהנוגע צו התחלת התניא, וואס ס'הויבט זיך אן מיט משביעין ”אותו הצדיק ואל” תורשם איז דאך ידוע אין דערויף די שאלה וועמען גיט מען דאס די שבועה,

¶2ווארום די נשמה ווי זי איז נאך ”כשהתינוק בימי אמו”, ומלמדים ”אותו כל התורה כולה”, איז האט זי דאך דעמאלט ניט די גאנצע עבודה פון 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות',

¶3איז דאך דאס ביי איר אן ענין א ”דבר שלא בא לעולם” זי איז נאך ניט אין גוף און זי האט נאך ניט די שוועריקייטן, און דעמאלט איז ניטא דער גאנצער ענין פון רשע, ווארום דעמאלט איז דאך ”נר דלוק על ראשו” וכידוע דער 'ביאור הענין' בזה.

¶4איז איינע פון די פירושים אין דעם איז, אז מ'איז משביעין אט די ביי וועמען דער קינד ווערט געבארן און אזוי האט דער רבי דעמאלט מפרש געווען, אז זיי זאלן זען, אז דער קינד זאל זיין א צדיק ועלי היא רשע.

¶5דאס איז בדרך רמז.

¶6דאס הייסט, אז די עלטערן דארפן זיך אזוי פירן, אז ס'זאל זיין א דבר בטוח, אזוי איז דאך א קינד, בשעת ער ווערט געבארן און וואקסט אויס, איז ער דאך א בעל בחירה פאר זיך,

¶7און אז ער ווערט בן יו' ג' שנה איז דאך אט דעמאלט איז זיך עומד סמוך על שולחן עצמו בהנוגע לקיום התורה ומצוותי', ס'איז דאך אבער דא דער ענין פון ”חנוך לנער על פי דרכו, גם כי יזקין לא יסור ממנו”, וואס דער חנוך לנער הענגט דאס אפ אן די עלטערן.

¶8וואס דאס איז דאך לאחרי ווי ער ווערט שוין עולד און ער האלט שוין ביי חינוך, ס'איז דאך אבער ווי ער זאגט אין תניא ס'איז דאך דא דער לבוש, וואס יעדער נשמה האט,

¶9וואס אן דעם לבוש הענגט אפ דער אופן פון קיום התורה ומצוותי,' וואס אט דעם לבוש זיינען ממשיך די עלטערן על ידי הנהגתם, אין אן אופן פון קדושה, ועל אחת כמה וכמה אז כללות ההנהגה דארף זיין בא די עלטערן אין אן אופן אז ס'זאל גאר ניט זיין אין זייערע ד' אמות א שליטה ללעומת זה,

¶10איז אט דאס איז וואס ס'הענגט אפ אן די עלטערן נאך קודם שנולד הולד אז זיי זאלן באווארענען ככל התלוי בהם, אז דערנאך זאל זיין דער תהיץ לקישוא יולד ”תהי צדיק ואל תהי רשע”.

¶11וואס אין די ביידע ענינים, סיי בהנוגע צו דעם חינוך און סיי בהנוגע צו דעם אופן הנהגת הבית, ניט נאר בהנוגע צו טהרת המשפחה, וואס דאס איז דאך גלייך פארבונדן מיט די לידי בטהרה,

¶12על דרך זה אויך אין קידוש בשעת ווי ער זאגט אין תניא, און אין כללות ההנהגה איז דאך דאס ווי דער רבי דער שווער שרייבט אין די בריוו, אז כל הקדוש בישראל האט דאס תורה איבערגעגעבן צו די נשים בישראל.

¶13וואס דער כל הקדוש בישראל איז דאך דער ענין פון כשרות המאכלים, וואס פון זיי ווערט דערנאך ”דם ובשר כבשרו”, און ווי דער רמב'ן שרייבט בנוגע צו טעם פון מאכלות אסורות און חיות טמאות, אז זיי זיינען מוליד א טבע בלתי טהור אין דעם אדם האוכלותם.

¶14וואס דאס איז דאך אויך בהנוגע לפועל, בהנוגע לדין, איז דאך אויך דא דער דין אין יורדיהו, אנטקעגן א מנכת, בשעת ס'דארף מוניג זיין א ילד ישראל איז אט דעמאלט דארף מען זיך אויסהיטן, אפילו אז זי איז אן עכום,

¶15אז זי זאל דעמאלט ניט עסן קיין מאכלות טמאות, כדי דאס זאל דערנאך ניט אראפקומען אין דעם טבע הילד היינק ממנו, וכמובא באחרונים בהנוגע להלכה למעשה.

¶16וואס אזוי איז כשרות המאכלים און טהרת המשפחה, על אחת כמה וכמה, ובכלל איז דאך דער ענין פון עד אחד ביסורין וואס נאמנת הישה און אזוי על דרך זה אין כללות הנהגות הבית, וביחוד בהנוגע להחינוך, אז די קינדער זאלן מקיים זיין די שבועה ”תהי צדיק ואל תהי רשע” איז דאס אפגעגעבן געווארן לנשים ובנות בישראל.

¶17וואס אט דאס איז אויך וואס בשעת מ'רעדט אין ספר בראשית וואס ער ווערט אנגערופן ”ספר הישר” על שם פון ישרים וואס דאס גייט אויף די אבות, איז אין דעם ספר בראשית גלייך אנגעזאגט געווארן, אז אברהם'ען האט מען אנגעזאגט,

¶18אז אל ”כל אשר תאמר עליך שרה שמה בקולה” דערפאר וואס סרה גדולה מאברהם בנביאות על דרך זה איז אויך בא יצחק'ן געפינט מען דאך, אז ווער האט באווארנט אז די ברכות זאלן גיין למקום הראוי?

¶19איז דאס געווען על ידי רבקה, וואס זי האט איינגעשטעלט אזוי, אז יצחק זאל געבן די ברכות און דערנאך זאגן גם ברוך יהי און על דרך זה אויך בא יעקב, וואס ”מטתו שלימה” זאגט ער דאך אויך, אז ויקרא ארחל ואלוהי השדה און מיט זיי האט ער זיך דורכגערעדט, און דערנאך איז ער געפארן אין ארץ ישראל מיט מתתו שלימה און מיט די צען רבה ועבדים ושפחות,

¶20מיטן גאנצן אלע ענינים ניצוצית ובירורים וואס ער האט מברר געווען.

¶21און על דרך זה אויך איז דאך ”מעשה אבות סימן לבנים” וואס די ישרים 'אלו האבות' האבן אונז באוויזן די דרך הישר, ווי גערעדט פריער, די מושרים אז מ'זאל גיין בדרך הישר,

¶22בדרך מלכו של עולם, איז דאס איז דער סימא לבנים ווי אזוי מ'דארף זיך פירן כדי אויפצושטעלן א דור ישרים יבורך בקיום השבועה פון ”תהי צדיק ועל תהי רשע” איז דאס איז ביחד ובסיוע פון נשי ובנות ישראל,

¶23וואס זיי זיינען בונו די בתים בישראל, וואס בקרוב ממש וועט דאס זיין ”בתי כהונה ובתי מלכות”, בביאת משיח צדקנו, ועגלא דידן.

¶24לחיים