Text

¶1י ז' כסלו תשמ א שנת הקהל ס'איז ד

¶2ך דער באבוזטער בריוו פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער, בהנוגע צו הכנסת ספר תורה, וו ס זי איז פ רבונדן מיט סיום פון ספר-תורה, וו ס זי איז פ רבונדן מיט כתיבת ספר-תורה,

¶3וו ס דער בריוו ה ט שוין געדרוקט און מפורסם די וו ס ה בן ניט קען זיך מסתמא נ ך איצטער אויך ב קומען, וו ס ד רט שרייבט ער אויך כמה פרטים במנהגים וו ס זיינען דערמיט פ רבונדן, און צווישן זיי אויך,

¶4ז עטלעכע טעג פ ר דעם סיום און הכנסת ספר תורה איז מען מפרסם וועגן דערויף אין לע בתיק נשיאות שבעיר.

¶5וו ס אף על פי וו ס דער פירוש הפשוט שבעיר איז ד ך אין דער זעלבער שט ט, איז ד ך בער איצטער, פון די תועלת וו ס איז רויסגעקומען דורך די ענטדעקונגען שבזמן האחרון, וו ס ס'איז ד ך זיכערע ז ך, ז יעדער ז ך וו ס ווערט נתחדש בעולם, נתגלה בעולם,

¶6וו רום ס'איז ד ך ”אין כל חזש תחת השמש” נ רוו ס דען?

¶7מ'וו רט אויפן זמן ווען ד ס ווערט נתגלה, ו”הכל עשה יפה בעתו” איז ד ך ד ס זיכערע ז ך, ז לכל לראש איז ד ס צוליב די ענינים טובים שבזה.

¶8כדי בער מ'ז ל ניט שולל זיין די בחירה, ז ד ס ז ל געט ן ווערן מתוך בחירה, וו ס ד ס ב ווייזט ד ך אויפן ”עם חכם ונבון” ז מ'געהערט צו דעם אים איז דערפ ר איז אויך ד די מעגלעכקייט פון חס ושלום נוצן ד ס באופן בלתי רצון,

¶9בער דער עיקר איז, ובפרט ביי ענינים חשובים, בדוגמא ווי ער ז גט אין מדרש, ז לא הי' העולם ראוי לא שתמש בזהב נ ר ס'איז זוי ווי מ'ה ט אים געד רפט ה בן אין מקדש ו”משכן דאיקרי מקדש” איז ד ס אויך געגעבן געוו רן בעולם, און ד רט במילא ה ט ד ס אויך דעם ענין הבחירה,

¶10בער עיקר ענינה איז כדי צוליב עניני טוב וקדושה.

¶11דערפון אויך פ רשט נדיק, ז בשעת ס'איז נתגלה געוו רן מעגלעכקייט, ז באונשו שעה איז קען מען ד ך פ רבינדן פון איין רט,

¶12ביז אין מרחקי תבל, ביז אפילו אין פינה נידחת, איז לכל לראש איז ד ס כדי ס'ז ל קענען ווערן קשר אין כל ענינים טובים, ענינים שאין טוב אלא תורה ומצוותי' לכל לראש, אפילו ביז אין פינה נידחת כפשוטה,

¶13אפילו אויך אין פינה נדחת אין רוחניות הענינים, וו ס מצד דערויף וו ס ער הערט זיך צו מאיזה סילה שתהי איז דערוויילע, 'ובהשגחה פרטית',

¶14עפנט ער אויף דעם מכשיר דורך אין וועלכן ער דערהערט ער וועגן דעם ענין פון ספר-תורה, און אידן ה בן זיך צוז מענגעקליבן און מחליט געווען און נגעהויבן שרייבן און ה בן אויסגעפירט די החלטתם טובה בפועל, ”אין המעשה הוא” העיקר ז מ'איז דאס מסיים.

¶15און ד ס וועט געטאן ווערן ברוב אים בעתו אין פ ר טעג לאחרי זה, ווי ער ז גט אין דעם מכתב, ז דער פרסום הויבט זיך ן מיט אייניקע טעג לפני הסיום והכנסת הספר-תורה, וו ס דורך ט דער שמיעה ער וועקט ד ס ביי אים,

¶16וו ס ס'איז ד ך ד ביי יעדער אידן ן אות בתורה, וו ס ישראל וו ס ד ס איז ד ך, אף על פי שחטא איז אויך ישראל הוא ובלשון הידוע פון דעם רבי'ן נשיא דורנו אין מכתבו פון חג הגאולה שלו, ז ”לא אותי בלבד גאול” הקב"ה נ ר לע אידן און יעדער אידן ביז אפילו ז וו ס בשם ישראל איז מערניט וו ס יכונה,

¶17בער איז ד ”ך ישראל הראשי תיבה, יש ששים ריבוא אותיות לתורה”, וכמבואר ומפורסם, ז ד ס איז דערפ רוו ס יעדער איד ה ט ן אות אין תורה.

¶18און ז ס'ווערט געשריבן נ ך ספר-תורה, וו ס בשעת יעדער ספר-תורה איז ד ך ד ס קשים ממש, ן כ'ה דמיון, ווי די ערשטע ספר-תורה, וו ס זי נעמט זיך פון די עשרת הלוחות, וו ס דערנ ך איז ויכתב משה די ספר-תורה, און געשריבן אויך דרייצן ספר-תורה'ס פ ר יעדער שבט פ ר-זיך,

¶19און ספר-תורה וו ס מ'ה ט ריינגעגעבן אין משכן, ולאחרי זה אין בית-המקדש, צוז מען מיטן ”ארון הקודש”, וו ס ד ס איז ד ך מיחד די לע צוועלף, ז ד ס ווערט פון זיי איין ענין, און דערנ ך על דרך זה,

¶20בשעת אפילו יחיד איז מקיים די מצוה פון וכתב ”את ספר התורה הזאת” וו ס ד ס איז ד ך מצות עשה מן התורה איז ד ס מצוה חדשה,

¶21ונקט ווי בפעם הראשונה און זי ה ט אין זיך די ששים ריבוא אותיות ד ס איז כולל אלע אידן, על אחת כמה וכמה ספר תורה וו ס ווערט געשריבן ”על ידי התעוררות רבים” מלכתחילה, ובצירוף ואדרבא און מיט דער התחלה, בדוגמא ווי ס'איז געווען ביי מתן תורה,

¶22ז פריער התדבר אז אמור אל ”בית יעקב אלי הנשים” און דערנ ך ותגג לבני ישראל ”אלי הנשים” און אזוי איז געווען די התחלה צו מתן תורה,

¶23על דרך זה אויך אין דעם ענין די התעוררות וו ס איז געקומען פון ”בית יעקב אלי הנשים” און דערנ ך ה ט ד ס דורכגענומען אויך ישראל אלה האנשים איז ד ך ד ס נ כמער, ”ביתר שאת וביתר עוז”,

¶24ז יעדער ספר תורה איז מאחד אלע ששים ריבוא מישראל, וו ס ד ס איז די נשמות כלליות, און דערנ ך איז ד ך ווי דער לטער רבי ז גט אין תניא, ז יעדערער פון זיי קומט דערנ ך אויך רא אין ”ששים ריבוא נשמות פרקיות”,

¶25וו ס דערפ ר, איז בשעת דער אויבערשטער בענקט אידן און ס'איז מספר רב יותר פון ששים ריבוא בפשטות איז ד ס אויך לץ אין די ”ששים ריבוא אותיות לתורה”, און יעדער פון זיי ה ט ן אות אין דער תורה.

¶26בפרט נ ך ז ד ס קומט פ ר אין שנה וו ס די שנה איז שנת הקהל, וו ס ענינה איז ד ך ”הקהל את העם האנשים והנשים והטף” וו ס זוי איז ד ך אויך אין דער כתיבה פון ספר-תורה איז מען ד ך אויך מעשה ומקהיל און מ'מאכט איין קהל אין איין ספר-תורה,

¶27”האנשים והנשים והטף” גלייך ווי קינד ווערט געב רן איז מען אים אויך מצרף לכל ענינים אלו.

¶28איז ד ך ד ס נ כמער מדגיש בגלוי דעם ענין ז ד ס איז ן איין און איינציקער ספר-תורה, וו רום אין דערויף ב שטייט ד ך די אמיתיות און שלימות פון יעדער ספר-תורה, ניט ווי ד ס איז כל יראי' בפני עצמם, דער כל ספר בפני עצמו,

¶29דער עטלעכע ספרים בפני עצמם, נאר ווי ער ז גט אין זהר, ווי דערמאנט פריער, אין דעם זהר וו ס מ'ז גט אין 'מענה לשון' בשעת מ'איז מבקר אויף צדיקים אויף בית החיים פון צדיקים, וו ס זיי זיינען ד ך ”דומים לבוראם” און חיים נצחיים,

¶30און חיים בחיים נצחיים אז כדי ספר-תורה ז ל זיין בשלימות תקפה וקדושתה איז דארף אין איר זיין יעדער אות בשלימותו ובמקומו, און א מוקף גויל מיט אלע ”פרטי הביאורים שבזה”, ווי ער ז גט אין לקוטי תורה אויף די ענינים.

¶31”ואין ענין יוצא מידי פשוטו”, ז ספר-תורה איז חס ושלום צו ז גן, ז זי איז אין חלקים וו ס דעמ לט פעלט ד ס אין איר שלימות, נ ר ד ס איז בהדגשה איין און איינציקע ז ך,

¶32אף על פי וו ס זי ד רף ב שטיין פון ששים ריבוא אותיות און דערצו נ ך תגים וכיוצא בזה אויך דער ענין הקלף והלבן וו ס ס'איז ד אין דעם, וו ס ד ס ב ווייזט ד ך אויפן אור מקיף, וו ס ד ס ב ווייזט ד ך אויף די פשיטות העליונה,

¶33פון דעם וו ס ער איז ”פשוט בתכלית הפשיטות”, וו ס ד ס איז עצמות ומהותא ליין, וועלכער ז גט ”אנא נפשי כתבית יהבית” ער האט זיך ריינגעגעבן אין ספר-תורה, און בשעת ס'קומט-צו נייע ספר-תורה,

¶34איז ניט ז ד ס קומט-צו ע עס הוספה ד ס קומט-צו דער עיקר, על דרך ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה בא מתן תורה, וו ס אין די לוחות איז ד ך שוין געווען ”מזה ומזה הם כתובים” די ג נצע ספר תורה בשלימותה, כולל אויך תורה שבעל פה און זוי ווערט ד ס נתחדש בכל ספר תורה.

¶35און ווי פ רשט נדיק אויך פון ”אגרת הקודש הידוע” פון דעם לטן רבי'ן בהנוגע לראש השנה, ז בכל שנה ווערט נמשך ן 'אור חדש' וו ס איז נ ך קיינמ ל ניט געווען זא מין אור וויב לד ז מ'ז גט, ז אין עניני קדושה,

¶36ה ט דער אויבערשטער נגעז גט לישראל אים קרובו, ז ס'ד רף זיין ”להעלות בקודש” ”מעלין בקודש” איז ד ך על אחת כמה וכמה אין ן ענין פון ספר-תורה איז ד ך ד ס זיכער,

¶37ז דער אויבערשטער איז ”מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל” איז ער מקיים ווי ער ה ט נגעז גט אידן ז ער איז מעלה בקודש און ז מ'איז מסיים און מ'טר גט ריין אין צוויי טעג רום נייע ספר-תורה, ווערט נמשך ן ענין חדש וו ס איז נ ך קיינמ ל ניט געווען ז ענין.

¶38ובפרט נ ך ז, כמדובר, ד ס קומט פ ר אין שנת הקהל, וו ס הקהל איז ד ך פ רבונדן מיט מתן תורה מחדש כגעבר כט דער לשון הרמב ם,

¶39ז כאילה ”שומה מפי הגבורה” בשעת מ'לערנט און מ'לייענט די פרשיות בתורה אין דעם זמן פון הקהל.

¶40און בפרט נ ך ווי ס'קומט פ ר אין דעם שנת הקהל גופא, אין יום הגאולה פון דעם לטן רבי'ן, וו ס על דרך ווי דערמ נט פריער לא עושה בלבד גאול הקב"ה איז ד ך ד ס זיכער זוי בהנוגע צו דעם יום הגאולה פון ית-ת כתרו,

¶41ז ”פדה בשלום נפשי” איז ד ס כברבים היו עמדי ז יעדער איד און לע אידן ”עד סוף כל הדורות” זיינען דעמ לט נגאל געוו רן, צוז מען מיט אים,

¶42און אין ן אופן פון בשלום און ד ס ווערט זוי נתחדש ”מידי שנה בשנה”, און אין ן אופן ווי דער בעל הגאולה ליין ז גט אין אגרת הקודש האמורה, אין ז חידוש וו ס ס'איז ג ר קיינמ ל ניט געווען אין ז אופן.

¶43און ד ס ווערט דערנ ך נמשך למטה, ביז ווי ער שרייבט אין אגרת שלו הידועה, אין וועלכע ער דערציילט און פ רבונדן מיט יום הגאולה שלו,

¶44ז ד ס איז רעו ”כל אפסי ארץ” און ה בן אויך געזען די שרים ועמי הארץ ה בן ד ס אויך געזען, און געזען ווי זוי ד ס איז, אין ן אופן וו ס הגדיל והפליא ”הוי' לעשות בארץ” ווערט ד ך ד ס 'ביתר שאת' און אין ן אופן הכי חדש בכל יום סגולה, י' טז כסלו,

¶45”מידי שנה בשנה”, על אחת כמה וכמה, ז די לע ענינים זיינען זיך מצטרף, די הכנסת סיום והכנסת ספר תורה מיטן יום הגאולה פון י' טז כסלו,

¶46מיט שנת הקהל, און ד ס קומט לץ פ ר אין ארצנו הקדושה, ”ארץ אשר” ”תמיד עיני הוי' אלקיך בה מראשית השנה ועד אחרית שנה” תמיד, ן קיין שינוי,

¶47און ”עיני הוי' אלקיך בה” סיי אויף די הרים וו ס זיינען ד רטן, סיי אויף די גבעוות ובקעות וו ס זיינען ד רטן, וו ס ד ס איז ד ך ווי ד ס איז ברוחניות ווי ד ס איז בגשמיות איז ד ך ד ס פ רבונדן ווי ד ס איז מרוחניות, ז ס'איז ד ך ”ד כמה קדושות” אין ארץ ישראל,

¶48קדושה בדוגמת הל און קדושה בדוגמת גבעה און קדושה בדוגמת ביקה וכיוצא בזה, זיינען זיי ד ך אלע משתווה, אז תמיד איז ”אינו הוי' אלקיך” בה וו ס ד ס איז ד ך אויך פ רבונדן מיט שלימות הארץ, ווי דערמ נט פריער,

¶49ז ונקט זוי ווי תורה בתקפה ובשלימותה, איז בשעת זי ה ט לע אירע אותיות, ן קיין אונטערשייד איז ניט ריט ן אין תוקף השלימות שלה,

¶50ז אפילו ווי פון ששת שסך ז ל אויך זיין בשלימותה ומוקף גויל וכל הפרטים שבזה, וו ס דערפ ר שטעלט מען זיך מיטן ג נצן תוקף, איידער מ'איז מסיים די ספר-תורה בסיומה ז ל ד ס זיין בשלימות, על אחת כמה וכמה באכנתתה לבית הכנסת וואו מ'לייענט דערנ ך אין איד,

¶51על דרך זה אויך שטעלט מען זיך מיטן ג נצן תוקף אויפן שלימות הארץ לגבולותי וו רום ז ס'פעלט ערגעץ וואו אין איר שלימות פעלט ד ס אין דעם ג נצן תוקף פון דעם שלימות און אין דער קדושה פון גאנץ ארץ ישראל, כמובן פון דער דוגמא פון שלימות התורה.

¶52וו ס ד ס איז אויך פ רבונדן מיט שלימות העם, ווי דערמ נט פריער ”האנשים והנשים והטף” פונקט אזוי ווי ס'איז געז געוו רן בנוגע צו מתן תורה בפעם הראשונה,

¶53ז זילו חס ושלום ”היו ישראל חסרים” ”ששים ריבוא חסרים” אחד האט קיינער ניט געקענט ב קומען די תורה על דרך זה בהנוגע צו שלימות הארץ, על דרך זה בהנוגע צו שלימות כל הענינים,

¶54וו ס די שלימות המשולשת, די שלימות התורה, וו ס איר שלימות איז ד ך ”גדול לימוד שמביא לידי מעשה” ווען איז דער לימוד בשלימותו ז ד ס קומט רא אין מעשה בפועל,

¶55און אין ן אופן פון תמיד ”מראשית השנה ועד אחרית שנה” סיי שבת וו ס קודש און סיי אין כיפור וו ס איז ”שבת שבתון קודש” הקדשים סיי אין 'ימות החול',

¶56און דערמיט ווערט דורכגענומען ”האנשים והנשים והטף” פון ”ראשיכם שבטיכם” ביז ”חוטב עציך” ”ושואב מימיך” און ד ס ברענגט רא שלימות הארץ, ז ס'איז זיכערע ז ך, ז ד ס וו ס דער אויבערשטער ה ט שוין געגעבן, בפשטות אין רשות ישראל,

¶57ה לט מען ד ס בשלימותו ובפשטות, און ד ס ווערט דורכגעפירט אין ן אופן של שלום אמיתי, ואדרבא דוקא ד ס איז דער אופן, ז ס'ז ל זיין שלום בפשטות,

¶58וו ס שלום איז ד ך אויך פון לשון שלימות, בשעת מ'ה לט אינג נצן און מיטן ג נצן תוקף כל חלק פון ארץ ישראל וו ס מ'ה ט אין רשות בגשמיות שוין פגעגעבן,

¶59וו ס ד ס איז ד ך די הכנה קרובה, ז דער אויבערשטער וועט אויך געבן כל ארץ ישראל לגבולותי אפילו די חלקים וו ס מאיזה סיבה שתהי וו ס באמת איז ד ך ”כלו כל הקיצים” ס'פעלט מערניט ווי דער 'שעתא חדא' ורגאא חדא וו ס דעמ לט איז ”מיד הן נגאלין” און מ'ב קומט אויך ט די שטחים,

¶60וו ס דערוויילע געפינען זיי זיך נ ך בגשמיות אין רשות פון ניט-אידן, איז ד ס מערניט ווי אויף ”רגע קטן עזבתיך” ”ומיד הן נגאלין” ז מ'וועט זיין דער הרהי תשובה איז ד ך ”נעשה צדיק גמור” און ד ס ווערט אויך די הכנה קרובה צו ”כי ירחיב הוי' את גבולך”

¶61ז מ'ב קומט אויך ”קני קניזי וקדמוני”.

¶62לאחרי ההקדמה, ז מ'ה לט ן, און מ'ה לט ן בפשטות ובתוקף, וו ס ד ס פירט דורך ז ד ס ווערט אויפגעט ן באופן פון ”ושכפתם ואין מחריד” דערפ רוו ס ”תפול עליהם ממתה ופחד” וו רום ד ס איז בגדול זרועך ניט ”כחי ועוצם ידי”

¶63נאר בגדול זרועך אידן וכאבן זיי רירן זיך ניט פון רט אויף נרירן אידן, ואדרבא ”והיו מלכים אומניך ושרותיהם” מניקותיך נ ך אין די לעצטע טעג פון גלות, ווען זיי זיינען מלכים און זיי זיינען שרותיהם און מ'דארף ה בן ז זיי ז לן מקיים זיין זייער תפקיד.

¶64והביאו את כל ישראל ווי מ'ברענגט א מנחה און כלי טהורה אין 'ארץ הקודש', און ד רטן גופא אין ירושלים עיר הקודש, און ד רטן גופא אין בית המקדש השלישי,

¶65וו ס ד ס ווערט בנור במהרה בימינו ממש, דורך 'משיח בן דוד שיבוא' ויגאלנו בגאולה האמיתית והשלימה, נ ך דערויף ווי דורך אים וועט זיך דורכפירן דער ”קץ שם לחושך” צו דעם חושך הגלות הפנימי, על אחת כמה וכמה צו דעם גלות בפשטות,

¶66און ער פ רענדיקט מיטן גלות אין ן אופן ז ”אעביר מן הארץ” ס'בלייבט ניט קיינע שיריים דערפון, און ס'הויבט זיך ן ”ומיד הן נגאלין” בשלימות אין גאולה האמיתית והשלימה וו ס דעמ לט איז יבנה בית המקדש במקומו, און דערנ ך ערשט ”יקבץ נדחי ישראל במהרה” בימינו ממש,

¶67”למטה מעשרה טפחים”, ובאופן של שלום אמיתי, ו ”שמחת עולם על ראשם” און נ ך אין די לעצטע טעג פון גלות איז ”לכל בני ישראל הי' אור במושבותיו” ווי מ'געפינט זיך נ ך אין מצרים,

¶68וו ס ”כל המלכיות נקראים על שם מצרים” און גלייך נ ך דערויף איז ”ובני ישראל יוצאים ביד רמה” און משיח דוד מלכא משיחא, משיח צדקנו בראשנו, במהרה בימינו ממש.