Text

¶1במילא איז דאך שוין היינט דער יום יו פון מנחם אב, און יום יו מנחם אב האלט מען שוין אויך נאך תפילת מנחה, וואס מ'האט געזאגט נכן און ווי דער צווייטער איז פון די טעמים בזה, וואס מ'זאגט דאס מערניט ווי צו תפילת מנחה, דערפאר וואס דער יום ההולדתו פון משיח צדקנו איז דאך געווען בתשעה באב, איז דאס געווען צו זמן המנחה, במילא האט מען אויך קובע געווען תפילת נחמם צו די קין תשעה באב עצמו פארבונדן מיט מנחה, און וויבאלד אז ברוב השנים איז דאס אזוי איז דאס אויך געבליבן אין די יארן ווען תשעה באב איז א נדחה, און ס'קומט אויס, אז דער יום הולדת איז דאך געווען לכאורה תשעה באב, ס'האט דאך קיין ארט ניט צו זאגן, אז דערפאר וואס דאס איז שבת, איז דערפאר וועט דאס דוחה זיין דעם טאג פון מזל הגובר. שבת איז דאך א טאג וואס איז אלץ מסייע, און ווי ער זאגט אין מדרש, אז שבת איז יחיד בעולמו,

¶2אידן זיינען יחיד בעולמו, איז דערפאר האט מען משבת אפגעגעבן צו אידן, ווי אזוי איז דאס בימי השבוע, ששה ימים, איז דאך דאס התחלת השבוע, און דער סוף פון די ששה ימים, איז יום אלף און יום ווי-יום צוזאמען, און אזוי אויך יום בי'און יום ה, און אזוי אויך דער יום ג, און יום יום ד בלייבט שבת, דער יום השביעי, אן א בן זוג, און אז זיי זיינען אויך אידן אן א בן זוג, קיינער קען דאך צו זיי ניט גלייכן פון אלע שבעות אומות העולם, אפילו ניט פון מלאכי השרת, וכמדובר כמה פעמים איז דאך בשביל התורה ובשביל ישראל נברא כל סדר השתלשלות, כולל כל הענינים, איז דערפאר איז אויך געבליבן שבת און מקדשא וקיימא, צוזאמען מיט ישראל, וואס זיי זיינען דאך אויך מקדשא וקיימא נאך אפילו מער פון שבת, וואס בשבילם נברא העולם, כמוזכר לעיל.

¶3און דערפאר איז אויך, ענינים וואס זיי זיינען ניט-רצויים, איז דאך שבת דוחה אויף יום שלאחרי זה, ווי אין קביעות שנה זו, משא'כן אין ענינים רצויים איז דאך מסתבר לומר, און מ'דארף דאך אזוי זאגן, כדי נאכמערער מחזק זיין די תקוה און די זיכערקייט אז תוקף ומיד קומט משיח צדקנו, אז שוין אין דער צייט הנמחה פון שבת שלפני זה, ובפרט נאך, אז דאס איז דאך שבת חזון למעליותא, ווי דער משל בזה און דער ביאור אין חסידות בזה, אז דעמאלט באווייזט מען דעם בית-המקדש בשלימותו ובתכלית היופט שלו, ווי דער בית-המקדש השלישי, וואס דערפאר איז דאך אויך אין משל ווערט דאך אויך דערציילט, אז צוויי בגדים האט מען ניט מתקן געווען,

¶4משא'כן בעגד השלישי איז געמאכט געווארן בתכלית השלימות, און בלייבט אזוי בתכלית השלימות, דערנאך איז צוליב אים נעמט ער אויך ארויס די פריערדיקע צוויי בגדים, און זיי ווערן אויך עולה תקודו המשכן משכן, צוויי מאל משכן, וואס דאס גייט דאך אין דעם ענין אויף די צוויי בתי מקדשות, האט מען דעם מקדש אדנ'כוננו ידך, און מ'האט אויך נאך צוויי מקדשות, וואס אט דעמאלט איז דאס ניט נאר דער בית-מקדש השלישי, נאר דאס איז אויך שלשה בתי מקדשות צוזאמען, וואס דאס באווייזט דאך אויפן ענין התוקף און ענין החזקה החוזק און ענין הנצחיות, וכמדובר כמה פעמים בנוגע צו ענין פון שלש, וואס דערפאר איז דאך אויך, ווי דערמאנט אין די פריערדיקע ישראל דוויסן איז דאך ענין פון ג'שבועות איז בעצם האט דאס גאר מלכתחילה א שייכות מערניט ווי צו קדושה, און ס'איז דער גאנצן א פלא ווי קומט דער מספר שלשה אין ענינים בלתי-רצויים, און איינע פון די ביאורים בזה, כדי דער ענין הבחירה זאל זיין בשלימותו, באווייזט מען, אז אויך דארטן קען זיין דער זה לעומת זה עשו אלקים על דרך

¶5ווי זה איז דאך די גימטריא יו'בייז, וואס יו'בייז איז גאר פארבונדן מיט יו'בייז שבטי יו'קו דער ענין פון מזלות, וואס זיי זיינען דאך ישראל משולים לכוכבים ולמזלות, וכמדובר כמה פעמים, וואס דערפאר איז אויך האט ער אן ארט אויף נאכאמאל דערמאנען, אז נחום איז פארבונדן מיט תפילת המנחה, און נחום ס'איז ניט שייך צו זאגן א שבת, האט אין דערויף אריינגעבראכט א חלישות, על אחת כמה וכמה חס ושלום צו זאגן אז ס'האט מבטל געווען, נאר אדרבא ס'ווערט נתחזק'ט נאכמערער, וואס דעמאלט איז די לידת משיח צדקנו מחדש, ואדרבא ביתר שאת וביתר עוז, וויבאלד אז דער ענין פון אחר אין תפילת המנחה הויבט זיך דאך אן נאך קארגעט צוויי טויזנט יאר, מליותא נאך מער ווי שארפיים שנה, וכמדובר כמה פעמים, וואס דערפאר איז אויך איז מען דאס מצרף צו חלוקה לצדקה אין המשך נאך קודם תפילת מערה, איז מ'האלט נאך בכמה ענינים פארבונדן מיט דעם המשך פון תפילת מנחה למעליותא, וואס מנחה איז דאך כולל אלע קרבנות, כמבואר אין ביאור אין חסידות אויפן ווארט מנחה,

¶6אזוי דאס איז כולל כל הקרבנות כולם, אף על פי וואס ס'איז דא אין קרבנות עצמם חלוקות, וואס איין חלוקה פון זיי ווערט אנגערופן בשם אמך, ועל דרך זה בכל הענינים טובים, על דרך זה אויך בנוגע צו דעם ענין פון גאולה, וואס גאולה איז דאך אויך דא א גאולה פרטית, ביז א גאולה פרטית פון איין און איינציקן אידן, ווי ער זאגט אין אגרת הקודש, אז בשעת א איד איז מתפלל האט ער דעמאלט די גאולה פון נפשי הדקית, במילא נעמט דאס אויך ארויס די גאולה פון נפשי הבהמית, נעמט דאס אויך ארויס חלקו בעולם און דאס ווערט נגאל. אף על פי וואס גאולה הכללית והשלימה מיט דעם תוקף השלימות דארף מען דאך דאס האבן, אז דאס זאל ארויס בגלוי און מיטן גאנצן שטורעם אין עולם הזה, שען תחתון למטה הימנו, און לאפן פון עולם הזה, ווי דערמאנט פריער, אז זה איז בגימטריא י'בי,"' אז דאס גייט און ס'איז ניכר בזה ווי אזוי אידן זיינען שולט בזה, און זיי זיינען די בעלי-בתים אויף די י'בי,"' מזלות, וואס פון זיי לכאורה האט דאס גאר א שייכות צו אומות-העולם, משא'כ אידן איז דאך ישראל אין להם מזל, און בפרט נאך

¶7לתנבירא, אז ישראל איז זייער מזל איז דער ענין פון עין, וואס דאס איז אין אלקות גופא ווי ס'איז למעלה מכל העולמות כולם, ביז וואנענט אז מצד דערויף וואס דאס איז ניט שייך צו ידיעה, ווערט דאס אנגערופן בשם עין מצד העדר הידיעה, אבער דאס איז אן ענין למעליותא, למעלה מידיעה והבנה והשגה, על אחת כמה וכמה. העיקר, אז פון דעם דיבור בכל ענינים אלו, ודוקא בשנה זו פון שלעת נפלאות אראנו, און אין דערויף גופא האט מען שוין געהאט דעם לודת משיח צדקנו בגלוי נאכאמאל, ווארום אין דערויף איז ניט שייך זאגן, אז שבת זאל דאס זוכה זיין, אדרבא שבת איז דאס מחזק, במילא ווערט דאך דעמאלט, און דוקא אין קביעות שנה זו, אז צום אלעם ערשטע, נאך איידער מ'האט דעם תענית, ווארום אדרבא דעמאלט איז גארט דא די עשי די אכילה און שתי' ואדרבא, ווי ס'שטייט אויף דערויף דער לשון אין פוסקים, אז ס'דארף זיין די סעודה המפסקת, וויבאלד אז דאס איז בשבת דארף דאס זיין א סעודה מפסקת טאקע בפשטות, א הפסק צווישן ענינים

¶8שבת און ענינים שלאחרי זה, ביחד עם זה איז דאס אבער ווי ס'שטייט אויף דערויף אין הלכה, אז דאס איז כי סעודת שלמה בשעתו. ויש לומר בפשטות, אז דער כ'דא איז דאס מערניט ווי א דנין בעלמא, דערפאר וואס די סעודת וואס מ'האט פון שור הבר און לביתם און יין המשומר, מיט די אלע ענינים האמורים, איז אפילו די סעודה שלמה בשעתו איז דאס מערניט ווי דמיון, און אויף עפעס-וואס אויף א גלייך דערצו, ווארום דאס איז שלא בערך צו די סעודה וואס יעדערער פון אונז, מתוך כלל ישראל ומתוך כלומר הקיצו ורבנו שוכני עפר פון דורות וואס זיינען שוין געווען דא, עאכו כמה וכמה פון דורות העתידין לולד איז דאך ווערט גלייך די לולדה צוזאמען מיט דעם זמן ובפרט צוזאמען מיטן זמן פון לידות משיח צדקנו, ביתר שאת וביתר עוז, האט מען דאך דאס דעמאלט דעם ענין פון כל ישביה עלי וואס דאס איז דוקא אפילו ניט געווען בא גאולת עזרא, משא'כ בא גאולת יהושע, און דערנאך דער עיקר אין דער גאולה העתידו לבוא בקרוב ממש וועט דאך דעמאלט זיין די גאולה פון יעדער אידן און פון אלע אידן, און ס'וועט זיין דער ענין פון

¶9כל ישביה עלי נאך מיט יתר שאת וביתר עוז, דער פירוש הפשוט בזה אין הלכה איז דאך מיינט מען דאך דאס כל ישביה עלי אט די וואס זיינען נשמות בגופים אין יענעם זמן, זיינען עלי אין ארץ הקודש. על פי הביאור, וואס דער ביאור איז גאר אין פשוטו של ענין, האט מען דאך אויך דער ענין פון תחיית המתים, במילא האט מען כל יושבי'עלי,"' ובפרט נאך ווי שיטותך בנוגע צו אידן, אז אפילו די וואס זיינען נסתלק געווארן אין חוץ לארץ איז האבן זיי גלייך דער גלגל מחילות, און זיי ווערן גלייך אריבערגעפירט ביז אין אמרת ביז אין ארץ הקודש, און אין ארץ הקודש, ירושלים עיר הקודש, און דארטן גופא, אדער אין חברון, און דארטן גופא האט מען די מרת המכפלה און די ג'אבות, און צוזאמען מיט די אמהות, אף על פי וואס רחל איז על הדרך קומט זו צוזאמען מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, בפרט נאך אז מ'האט דאך דעמאלט דער קיבוץ גליות, איז דאס איז דאך עבודת רחל, כמדובר כמה פעמים און מבואר בארוכה אין מדרשות.

¶10ואו עוד והוא העיקר, אז מ'וועט דאס מקשר, מ'וועט פאנאנדערטיילן אויף צדקה, אז מ'מאכט יעדערן אויף א שליח אויף צדקה, און דערנאך איז יעדערער מוסיף פון זיך מדילי. ווערט דאך דאס דעמאלט בהוספה וואס מ'האט געזאגט בדיבור, דער ענין פון סיום במשפט תפדה ושבי'בצדקה אין דעם סיום ההפטורה פון שבת חזן, וואס דאס איז דאך געווען דער שבת וואס כמדובר, אז גלייך נאך דער זמן ההפטורה, איז דאך דעמאלט געווען דער ענין פון מנחה, און דער ענין פון לידות משיח צדקנו, ובפרט נאך אז דער ענין פון דער איז דאך בשבת איז דאס נאכמערער ביתר שאת וביתר עוז פון מזלו גובר של משיח צדקנו. וכמוזכר לעיל, אז די קביעות פון שנה זו איז לכל לראש הויבט זיך אן, אז ס'ווערט מזלו של משיח צדקנו, משיח דוד מלכא משיחא איז גובר בפשטות אין דער זמן פון מנחת שבת חזון וואס מ'איז שוין דורכגעגאנגען, און מ'האט דאס אויך שוין דורכגעגאנגען, כאמור, לפני זה די אמירת פון די גאנצע הפטרה פון חזון,

¶11וואס ענדיקט זיך אויך מיט סיום במשפט תפדה ושבי'בצדקה. און ויהי רצון, אז תוכף ומיד ממש זאל מען פון דעם דיבור בענינים אלו, מראה באצבעו ואומר זה אז סיי דער זה לעומת זה עשה אלקים דער זה פון למעליותא אזוי איז אויך האט מען דעם צווייטן זה לעומת זה האט מען אים אויך, ווי ער שטייט אין א מעמד ומצב פון עשה לו ניט נאר זכיות נאר נעשה לו זכיות ממש האט מען די ביידע ענינים, סיי דער ענין פון צדיקייא און דער ענין פון תיובתא, און פון ביידע ענינים ווערט איין און איינציקער ענין האט מען דאך דריי ענינים, דער ענין פון צדיקייא און דער ענין פון תיובתא בצירוף שניהם יחד, האט מען דאס צוזאמען מיט בית-המקדש השלישי, און נאכמערער דער בית-המקדש המשולש, וואס ער איז כולל אין זיך אלע דריי בתי מקדשות, און בעוד והוא העיקר, המהדה והעשירי יהי'קודש, וואס היינט איז דאך דער גאנצער טאג פון תשעה באב, איז דאס גאר באמת, ווי מ'האט קובע געווען נאך אין ראש חודש פון דעם יאר, האט מען שוין קובע געווען, אז דאס וועט זיין אין אן אופן וואס ס'וועט

¶12מקוייב ווערן נאך לפני זה אילות זכינה, וואלט דאך געקומען די גאולה האמיתית והשלימה לפני זה, במילא וואלט דאך געווען כל הענינים ניט געדארפט אנקומען צו עשירי במנחם אב, וואס ס'וואלט זיין אלע ענינים אפגעטאן ווערן אין דעם שבת שלפני זה, בפרט נאך אז דאס איז שבת חזון, נאר וואס דען, מ'האט געדארפט האבן דעם אילות זכינה, איז מאיזה טעם שיהי'וואס איז אינגאנצן ניט פארשטאנדיק, האט דאך דער אויבערשטער פארהאלטן אויך די גאולה אין ימים אלו, במילא האט מען אויך די מעלה פון העשירי יהי'קודש אז מ'שטייט אין עשירי במנחם אב, וכמדובר כמה פעמים פריער אין מנחם און דערנאך כאב, פארוואס אלע ענינים פון אב ווערט דאס אין אן אופן של מנחם, און מ'האט אויך דעם ענין פון אלע ענינים פון עשירי יהי'קודש, וכמדובר כמה פעמים אויך די מעלה פון שלשה און די מעלה פון חמשה, און די מעלה פון שבעה, און די מעלה פון שמונה, און תשעה, און עשירי, ביז העשירי יהי'קודש אין תכלית השלימות, די שירה העשירית, און עשירי ווי דאס איז נאך העכער אין כתר עצמו, נאך העכער פון כל העשה

¶13ספירות, וכמדובר כמה פעמים, והוא העיקר, תיכף ומיד ממש.