טקסט

¶1ס'איז כרגיל וכמנהג ישראל דער ענין פון דברי כבושין אין א תענית ציבור וכיוצא בזה, וואס דאס האט דאך אויך דעם אפטייטש בפשטות, אין ענינים פארבונדן מיט מוסר, און דער צווייטער אפטייטש, מפלשון יכבוש הוינותם בחו וגומר, וואס דאס מיינט מען דאך דעם תכלית הכוונה פון כל עניני עבונות, אז ס'זאל פון זיי ניט בלייבן קיין ראשון, ואדרבא דאס וואס זאל זיין דערפון וואס זאל ארויסקומען זאל זיין דער ענין אז ס'ווייזט זיך ארויס חס דהוי און אין זיין מחילה וסליחה וכפרה אויף די ענינים וואס ברענגען-צו א תנאות בלתי-רצוי, ביז וואנענט אז ס'ווערט אין אים נתגלה, אז דאס איז אן עת רצון דוקא להוי כמדובר כמה פעמים, ווי דער אלטער רבי איז מסביר, אז א תענית איז דאס אן ענין פון אן עת רצון בלשון הכתוב, וואס דעמאלט ווערט פארקערט דער רצון בהתגלות מערער ובתוקף מערער, ביז וואנענט אז ס'ווערט נתגלה א רצון וואס איז שלא בערך צו דעם רצון וואס איז געווען לפני זה, אין א יום רגיל, וואס ביי א אידן א יום רגיל איז דאך אויך פול מלאי מצוות כרימון, על אחת כמה וכמה וואס בא זיי איז ניט דער ענין פון מלאי מצוות כרימון, נאר וואס בא זיי ווערט דער ענין המצוה זיין אן אייגענע זאך, מצוה מלשון צוותא וחיבור, ביז וואנענט אז ער ווערט איין מציאות מיט דעם לימוד התורה אין א יחוד נפלא, ועל דרך זה אויך אין די פעולות המצוה.

¶2און דאס ווירקט אזוי פון דעם עת רצון, אז אזוי זאל דערנאך נמשך ווערן בכל השנה כולה, על אחת כמה וכמה אז אזוי זאל נמשך ווערן אין דעם ענין וואס צוליב דערויף איז געווארן דער ענין פון דעם בלתי רצוי, ווארום ס'איז פארבונדן מיט סמך מלך בבל על ירושלים מצד די סיבה בלתי רצוי, וואס דאס האט דערנאך מגלה געווען די חיבת הוי אז אפילו וואס ס'איז פארבונד ווען דאס איז א הנהגה שלא כדרוש, איז אויך דעמאלט נער ישראל ואוהבהו אן אהבה פנימית, וואס קיין זאך קען דארט ניט אנרירן, און אויב ס'איז דא א דבר בלתי רצון זעט זיך נאכמערער ארויס ווי אזוי דער רצון איז א רצון פנימי, וואס קיין זאך קען דארט ניט אנרירן, ס'איז דאך אבער א דבר הפשוט, אז דערנאך דארף דאס נמשך ווערן ביז אראפקומען מבני חיי ומזוני רויחא בפשטות, מוז דאך דאס דורכגיין אויך ענינים פון סדר השתלשלות און כללים פון סדר השתלשלות און הנהגות פון סדר השתלשלות, וואס דערפאר פועל'ט דאס דעמאלט, אז ס'זאל זיין אט דארט וואו זונות קענען יא עפעס תופס מקום זיין, איז וואס איז זייער תפיסת מקום? אז ס'ווערט גלייך על דרך ווי בענין הצומות בכללותם, אז ניט נאר אז זיי ווערן בטל, נאר זיי ווערן אויך נתהפך למועדים טובים, איז אויך אזוי די סיבה זייערע, וואס דאס איז דער ענין בלתי רצוי, ווערט אויך נתהפך אז ס'ווערט אז ס'ווערט בטל דער חומרת הדבר, דערנאך ווערט אויך בטל דער דבר ווי ער איז ניט קיין חמור, דערנאך ווערט דער דבר בכלל בטל, ביז וואנענט ער ווערט נתהפך, און ער ווערט נתהפך כס זכיות, און דאס איז נאך אויך ניט שייך און ניט גענוג בהנוגע צו דעם אויבערשטן מיט אידן, נאר ס'מוז ווערן דערנאך רצוי,

¶3נאך ווי דער רמב זאגט אין הלכות תשובה, אז נעשה חביב לפניו ווי נאך מערער ווי ס'איז געווען קודם ווי ס'איז געווען דער דבר בלתי רצוי, ביז וואנענט אז טרם יקראו ואני אנה וואס דאס איז דאך א סדר ניט פון סדר ההשתלשלות, וואס דארט דארף זיין יתרותא דלתתא און דערנאך קומט ער יתרותא דלעילא נאר ס'ווערט נאך טרם יקראו איז שוין אני אנה און דעמאלט איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז ס'נעמט זיך פון אזא מין ארט וואס דארטן קען גאר יתערותא דלתתא און ניט דערגרייכן, און בשעת ס'קומט אהינצו אן קומט דאס אן אויך מצד מתנה און מצד חביבות וכו'וכו איז דאך פארשטאנדיק, אז דער ענא איז שלא בערך כלל, צו אט דער עניי'וואס קומט על ידי יתערותא דלתתא. וכמדובר כמה פעמים בארוכה בזה. וואס דאס איז דאך בכלל בכל יום צום, וואס יעדער יום צום איז דאך ווי דער אלטער רבי זאגט פארבונדן מיט אן עת רצון, דערנאך האט דאך זיך יעדער צום זיין ענין מסויים אין וועלכן ער טיילט זיך אויס פון אלע איבעריקע, און ווי גערעדט ביום השבת בארוכה דער אויפטו פון עשירי בטבת, וואס מ'זעט דאס גלייך אויך אין דעם וואס דאס איז עשירי יהי'קודש דער יום בחודש, און עשירי יהי'קודש דער חודש, אין מנין החדשים, איז אויך דא דער ענין ווי אזוי דאס ווערט מיוחד אויסגעטיילט, וואס לכאורה איז דאס איז א דבר בלתי רצוי, אז מלך בבל ווערט סמך אין ירושלים, אין אל ירושלים, האט דאס אין זיך אויך אט דעם ענין וואס יש לומר, אז מצד דערויף איז אויך האט דאס דעם תוקף, אז דאס איז דוחה אפילו שבת, ווי דער בית יוסף ברענגט, ווי גערעדט אויך ווי אין השבת בארוכה, אז דאס ווערט אן ענין וואס איז אינגאנצן טובה וקדושה, אז ס'ווערט אתהפכא מחשוכא לנהורא און ניט נאר דאס ווערט סתם א נהורא נאר מלך בבל

¶4ווערט נתהפך לגמרי, ביז אז ער ווערט סמך וסומך ושון ומסייע אין די ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט שלימות היראה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון ירושלים, און אין ירושלים גופא איז דאך בתכלית השלימות איז דאך דאס אין חומת ירושלים איז קומט-צו פון מלך בבל קומט-צו אפילו אין דער דרגא ווי דאס איז ירושלים און חומש ירושלים קומט דארט אויך צו, אז פון אים האט מען דעם סמך, אז ס'ווערט נאכמערער און נאכמערער, ביז וואנענט אז ס'ווערט אנגערופן בשם סמיכה, בלשון פון סומך נופלים וואס דאס איז דאך אויך אן ענין פון סומך נופלים ווארום ווי ירושלים אפילו ווי זי שטייט אין תכלית השלימות איז דאך דאס ווי דאס איז מצד הבריאה מצד למעלה דערנאך קומט דאך א איד, און טוט-אויף אין דערויף אין אן אופן שלא בערך, ביז וואנענט אז די דרגא אין וועלכע זי איז געווען פריער אין ירושלים ווערט אנגערופן בשם נופלים און ווער איז פראוועט און טוט-אויף די סמיכות ירושלים פון דעם נופל? איז דאס דוקא פון בבל, פון אתהפכא על דרך ווי דער אלטער רבי ברענגט אויך אין ספר התניא, אז אף על פי וואס ס'שטייט דאך דער לשון נפל נפל אין מדריגתו אדער שבע יפול צדיק וקם איז דאך דאס מערניט וואס בערכו ווערט דאס אנגערופן בשם נפל. ביז וואנענט אז דאס איז בדוגמא ווי דער עמוד שבין גן עדן לגן עדן, און אין גן עדן עצמם ביז גן עדן אין א מספר פון אין סוף, ביז נאך העכער פון דעם ענין המספר, וואס מערניט וואס בדרגא צו וועלכע ער איז עולה, איז בדרגא זו, און עולה איז ער אהינצו אין אן אופן הכי נעלה, וואס דאס איז דאך דער ענין העמוד, און ניט דער ענין פון דער נהר דינור וכיוצא בזה, ווארום א איד איז שוין דורכגעגאנגען די אלע ענינים אין גלות, על אחת כמה וכמה אז מ'האלט שוין אין סוף זמן הגלות, און די עלי'זיינער זיינען

¶5אין אן אופן וואס הולך אין אן אופן דורכן עמוד שבין גן עדן וגן עדן. וואס יש לקשר זה אויך, אז עמוד איז פארבונדן מיט התחלה פון דעם רמב,"ם וואס זאגט ויסוד היסודות ועמוד החכמות אז ס'איז דא אט דער עמוד וואס אויף אים האלטן זיך אלע חכמות, כולל אויך חכמת התורה, ואדרבא, בשעת דער רמב,"ם זאגט עמוד החכמות מיינט ער דאך דער עיקר דער עיקר החכמות, וואס דאס איז דאך דער ענין פון תורה, און דאס איז עמוד לשון יחיד, אז ס'איז דא דער איינציקער עמוד וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט אידן, וואס יעדער איד עמך כולם צדיקים ווערט דאך א צדיק אנגערופן עמוד עולם וואס דאס קומט אויך דערנאך נשתלשל אין עמך כולם צדיקים אז יעדער איד, אין וואס פאר א מעמד ומצב ער זאל ניט שטיין, איז דאך א זיכערע זאך, אז במשך ימי חייו האט ער א ריבוי פעמים וואס ער האט א קרעכצע געטאן אויף אן ענין של אידישקייט, פון תורה ומצוותי', וכידוע דער פתגם פון מראגאטשאווער און וואס דער רבי נשיא דורנו האט דאס אויך איבערגעזאגט, און האט געזאגט על דעת עשמה וכו אז א אידישער קרעכץ איז דאס אן אמת'ער תשובה, ביז א תשובה וואס זי שטעלט איבער דעם גאנצן סדר השתלשלות, וואס די גאנצע זאך פון בריאת העולם איז דאך געווען כדי מ'זאל איבערמאכן אט דאס וואס אזוי איז דאס מצד סדר השתלשלות, איז א איד על ידי עבודתו וואס די עבודה זיינער נאך איז דאך בעיקר עתיד לאתבא צדיקייא בתיובתא, איז תשובה מאכט א נייע מציאות, אויך א נייע מציאות דעם גאנצן סדר השתלשלות, ביז וואנענט אז דאס נעמט און פארבינדט און מאכט דאס איין זאך מיטן עצם עצמות ומהות. וואס דאס יש לומר איז אויך דער קשר און דער תוקף פון עשירי בטבת, וואס כאמור איז דאס עשירי שבע עשירי איז דאך דאס נאכמער הדגשה דער ענין וואס ס'איז דא אין דערויף פון עצמות ומהות, און דאס ווערט דערנאך נשתלשל אויף

¶6טאן אויך די תיובתא, ביז אין א מטה שאין תחתון למטה הימנו, אויך דארטן דערגרייכט די פעולה פון א צדיקייא בתיובתא, אז אויך מאגט דאס א בירור בכל סדר השתלשלות, אפילו אין דעם אין תחתון למטה הימנו, אז אויך אהינצו דערגרייכט דאס, אף על פי וואס א איד אליין איז דארט ניטא, דארט קען אבער זיין ענינים וואס איז פארבונדן מיט וואס נשתלשלו כמה דרגות, ביז וואנענט אז ס'איז דא פון זיינע נכסים וואס פון זיי איז געווארן א דבר המזיק, און וויבאלד אז דאס איז זיינע נכסים און ס'איז א דבר המזיק ווערט דאס ארבעה אבות נזיקין און ס'איז פארבונדן מיט זיינע זאכן וואס ער דארף דאס משלים זיין, נוסף אויף דעם לשון השלמה, אז ס'זאל ניט זיין קיין חסרון, ס'זאל אויך זיין משלם במוטב. און דאס פארקערט איז אין אים מגלה דער ענין פון אידית, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט ארבעה אבות נזיקין, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך דער תוקף און די שייכות, און וואס מ'שטעלט דאס נאך העכער פון שבת, על דרך ווי מ'זאגט אז אידן זיינען העכער פון שבת, און אף על פי וואס שבת מקדשא וקיימא איז דערנאך זיינען אידן מקדש עש השבת, און מקדש אין אזא אופן, ביז אין אן אופן באין ערוך, און מ'מאכט אויף דערויף א קידושה, און א קידושה רבה, מיט אלע פרטים שבדבר, כמדובר בארוכה כמה פעמים, און אויך מקצתם אויך דערמאנט אין דעם נעכטיקן רעדן.

¶7און ויהי רצון, אז פון די אלע ענינים זאלן בקרוב ממש קומען ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים, דורך די גאולה האמיתית והשלימה, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז נאך פאר דערויף זיינען אידן משלים מעשינו ועבודתינו בתכלית השלימות, נוסף אז ס'איז ניטא קיין חסרון איז אויך דא שלימות, ובתכלית השלימות, און דאס ווערט די הכנה קרובה צו דעם יום שקולי שבת, און נאך מערער צו דעם יובל, צו די שביעית, און נאך מערער צו די שמיטות, און נאך מערער צו די נו'אלפים יובלות, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך פארבונדן, כאמור, מיט די דברי כבושים פון יום השירי, אז דאס גופא וואס מ'דארף אנקומען, און ס'איז דא די מציאות פון מלך בבל, איז דאך דאס גופא טאקע צוליב אידן זאלן צוקומען צו דער עלי'הכי גדולה, דערוויילע אבער איז לפי שעה על כל פנים איז דא א מציאות פון בבל, וואס די מציאות פון בבל טאקע זי רירט ניט אן קיין ניט אין דעם עצמות פון א אידן, ס'קען אבער אנרירן ניט נאר די נכסים פון א אידן, נאר א אידן אליין, און דאס גופא, אז ס'קען אנרירן אפילו די נכסים זיינען, און אפילו אז די נכסים זיינען גאר בטבעם, ווי דער אויבערשטער האט זיי באשאפן, איז דאך דא אזוינע נכסים וואס בטבע זיינען זיי א מועד, דערפאר וואס אט דאס איז דער טבע שלהם, וואס דער אויבערשטער האט זיי אזוי באש זאגט מען, אז אויך אט די ארבעה אבות ניזיקן ווערן פארבונדן מיט ד' יציאת השבת, און די אלע ענינים וואס זיי זיינען אין טוב אויך אין א מספר ד, ביז דעם ענין וואס די שמות וואס זיינען פון ד'אותיות, ווי דער שם אדנ-א, און דערנאך איז דא נאך העכער ווי דער שם הויית בן ד'אותיות, כמדובר כמה פעמים בארוכה.

¶8און ווי אזוי קען מען אהינצו דערגרייכן און ס'זאל ניט זיין אן ענין פון נהמא דכסופא צוליב דערויף האט מען געמאכט דעם גאנצן סדר השתלשלות, מיט די אלע עליות וירידות וואס ס'איז אין אים געווען, ניט נאר ירידה פון שבע יפול צדיק וכם נאר אויך א ירידה ווי מ'האט געזען ווי ס'איז געווארן פארבונדן מיט א גלות בפשטות, און סמך בלך בבל אויך בפשטות, בבל אין אן אופן בלתי-רצוי. וואס דאס וואס אפילו לפי שעה קען אזוי זיין, איז דאס אליין איז דאך דאס א געוואלדיקער העדר השלימות וכו'וכו ואין להאריך בדבר המבהיל, וויבאלד אבער אז מ'איז שוין דארט דורכגעגאנגען, און מ'איז שוין צוגעקומען צו תעניות ווי זיי זיינען אן אות-רצון, און ווי די תענית איז אן אות-רצון, ווי די תענית איז אן אות-רצון, ווי די תענית עשירי בעשירי, וואס דעמאלט שטייט דער עת רצון אין אן אופן וואס ער איז נאך העכער פון שבת, אפילו ווי שבת איז שבת מקדשא וקיימא, און דערפאר קען ער דאס דוחה זיין, כמדובר כמה פעמים. און דאס קומט גלייך אראפ, ולא עיקבם אפילו כהרב פי,"' נאר בסריזות הכי גדולה, וויבאלד אז אידן זיינען זריז אין לימוד התורה וקיום המצוות, ובפרט אין מצות הצדקה, וואס דארט איז דאך דער ענין הזריזות נוגע ביותר וביותר, ביז וואנענט אז דאס איז פארבונדן מיט כל התורה כולה, בדוגמא ווי מ'זאגט אויף ואהבת לרעך כמוך אז דאס איז דער ענין פון כל התורה כולה, וואס זי איז אדרבא פירושה היא פון ואהבת לרעך כמוך כלל גדול בתורה, דערנאך ווערט גאנץ תורה א פירוש אויף פאר דעם כלל גדול, ווארום דער כלל גדול ווערט אויך אויפגעשטעלט נאך העכער פון תורה ומצוותי.' וכמדובר כמה פעמים בארוכה, אז ואהבת לרעך כמוך איז דער פנימיות'דיקער אפטייטש אין דעם, אז דאס גייט אויף אידן מיטן אויבערשטן, ווי רש'ברענגט אראפ בפירושו על השעס,

¶9שבת, וואס דאס איז דאך אויך בדיוק, וכמדובר כמה פעמים, און ס'קומט ארויס בגלוי דער ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים. אפילו אז מ'האלט אין א מיטן-וואכעדיקן טאג, איז דאך אבער א וואכעדיקער טאג וואס דאס ווערט א טאג אויף וועלכען דער איד איז געווארן א בעל-הבית, במילא ווערט ער א בעל-הבית אויך אויף זמן ומקום, און איז ממשיך הקדושה, הכי ליונה נאך העכער ווי די קדושת שבת ווי זי איז מקדשה וקיימא, און אזוי פועל'ט ער אויך אין אלע זיינע נכסים, ביז אין אזעלע נכסים וואס דער אויבערשטער האט זיי באשאפן אין אן אופן פון מועד וכיוצא בזה, איז ער דאס מהפך, אז ס'ווערט דער גאנצער תוקף ווערט דער תוקף אין קדושה, אז בטבע ווערט ביי א אידן א טבע פון זיין נפש הבהמית, אז דער טבע פון זיין נפש הבהמית איז, אז ער איז קיין שייכות ניט צו ענינים בלתי-רצויים, על דרך ווי די גמרא ווי ירושלמי זאגט, ווי די גמרא תוספות ברענגט אראפ, אז החסיקי טיבותא לגופא מנפשי כרע אז בשעת ס'קומט צו מודים קען ער ניט בלייבן שטיין, נאר ועל עמדו ער ווערט גלייך אין אן אופן של קריאה, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך וואס א איד מאכט איבער זיין טבע, ווי מבואר אויך אין ספר תניא קדישא, אז יעדער איד האט דאס בכח, אז דורך דערויף וואס ער מאכט דאס מאה פעמים, על אחת כמה וכמה מאה פעמים ואחד, ווערט דאס ביי אים פריער טאקע א טבע שני, דערנאך אבער ווערט דאס ביי אים דער טבע ראשון און נאכמערער, אז ביי אים איז גאר ניט שייך זאגן א קא סלקא-דעתך, אז ס'זאל זיין אפילו בטבע, וויבאלד אז דאס רעדט זיך וועגן א אידן, איז כמדובר לעיל ווערט ביי אים מנפשי קרא ניט מצד עבודה, נאר אזוי ווערט דאס ווי דער פירוש הפשוט אין דעם ענין, אז דאס ווערט זיין טבע בפשטות, אז ער הערט מודים איז מנפשי קרא שטייט ער גלייך אין א מעמד ומצב פון

¶10קריאה, און וואס נאך מערער, אז כל ישראל בני מלכים הם און נאך מערער מלכים הם איז דאך א מלך כיוון שקרא שוב עיני זוקף ווערט דאס ביי אים א שטענדיקער טבע, נאך העכער ווי טבע ראשון, ווארום דאס איז די טבע מצד קדושה און מצד נפש אלקית שלו און מצד נפש הבהמית שלו, ווי דאס ווערט אבער א נפש הבהמית פון א אידן, איז דאך אדרבא, ווי ס'שטייט דאך אין חסידות און אין קבלה בארוכה, אז לעתיד לבוא וועט די נשמה מקבל-זיין איר חיות פון דעם גוף, ווארום דער גוף ווערט דאס א גוף פון א אידן, וואס ניט נאר גופא דלהן קדישא און ערשט דערנאך זאגט מען אז נפשא דלהן קדישא און דערנאך זאגט מען נאך א העכערע זאך רוחא דלהן קדישא דערנאך זאגט מען נאך א העכערע זאך, נשמתו דליון קודש קדשים, נאר דא ווערט גאר דער עיקר הקדושה ווערט דוקא אין דעם עולם התחתון שאין תחתון למטה הימנו, וואס דאס איז דאך דער ענין אין א אידן עצמו איז דאס דער ענין הגוף שבו, און כמדובר כמה פעמים וואס מ'זאגט בנוגע צו חודש תבת, אז דאס איז א חודש, א גוף נהנה מן הגוף, אז דעמאלט האט דער גוף פון עצמות ומהות כביכול, הנה פון דעם גוף פון א אידן, דוקא פון נשמה, וואס מאי קא משמע לן, ס'איז א חלק אלוקה ממעל ממש, אפילו דער נפש הבהמית איז דאך דאס א דבר רוחני, נאר דער אויפטו איז, אז נהנה דוקא מן הגוף, וואס דאס איז דאך אויך דער תוכן פון דעם ענין אז וואו איז דא עצמות ומות דוקא אין תחתון שאין תחתון למטה הימנו, וואס ביי א אידן איז דאס דער ענין הגוף שלו, און דאס ווערט בלשון פון דעם מיטעלן רבי'ן אין ביאורי הזהר, אז די מציאות און די גשמיות פון דעם גוף פון א אידן ווערט איין זאך מיט דער מציאות פון דעם עצמות ומהות כביכול, אדער אפילו אן א כביכול, ווי ער זאגט דאך דארט אין ביאורי הזהר, ניט נוצנדיק דעם ווארט כביכול.

¶11און יהי רצון, אז פון דער רעדן אין די אלע ענינים זאל מען קומען בקרוב ממש צו זען דאס עיניך רואות את מוריך אין אן אופן וואס לא יכנף עוד מוריך אז ס'שטייט עצמות ומהות בגלוי אפילו ניט א כיסוי פון א כנף בעלמא, על אחת כמה וכמה ניט קיין לבוש ניט, וכיוצא בזה, כמדובר בארוכה אין די פריערדיקע

¶12התוועדות. און דאס זאל אלץ זיין, כאמור, תיכף ומיד ממש, אז פון בעצם היום הזה, וואס סמך מלך בבל על ירושלים ווערט ירושלים נתגלה מיטן גאנצן שטורעם און מיטן חומת ירושלים, וואס אני אהי'לה, חומת אש, אין אן אופן וואס ס'האט א חומה, און האט אויך א פרזית תוסף תשב ירושלים, כמדובר לעיל, אז אזוי זאל נאך זיין אין די לעצטע טעג פון גלות, ווערט בא יעדער אידן הרחבה פון פרזות בפשטות אין ענינים גשמיים, על אחת כמה וכמה בפשטות אין ענינים רוחניים, אין לימוד התורה און אין קיום המצוות, ביז אין אן אופן פון פרזות און צוזאמען דערמיט דער גאנצער עילוי פון דער שבח פון דער חומה. ווערט אויך, כמדובר, נמשך גלייך, ולא ייכבן אפילו כהרף עין, נאר תיכף ומיד, בזריזת הכי גדולה, ביז וואנענט אז דאס ווערט כהרף עין און נאך ווייניקער, אז תיכף ומיד ווערט די גאולה האמיתית והשלימה אט דא למטה, נאך איידער ס'קומען אן די ענני שמיא, און תיכף ומיד האט מען דערנאך די אלע ענינים וואס דארף מען האבן אויף זיך א השתלשלות אויך אין אן אופן פון זריזות הכי גדולה. וואס דאס איז נאך אויך במיוחד, כמדובר, אין עשירי שבעשירי, וואס דאס איז דאך געווען וואס מלך בבל האט אנגעזען די עשירי שבעשירי, ס'איז פארבונדן מיט אים, כדי דער גלות זאל זיין ווי ס'איז געווען, און בפרט נאך אז ער האט דאך געהאט די ענינים ביז וואנענט הלבנים, באדיר יפול, וואו ס'שטייט בנוגע צו סנחורוב'ן, און דערנאך אויך בנוגע צו דעם מוכדנצר מלך בבל. און ס'ווערט דער ענין אז ס'איז למעלה מסדר השתלשלות, וואס דאס איז דאך דער ענין פון בבל ניט אן ענין פון דרגות והשתלשלות, נאר ס'איז למעלה מדרגות והשתלשלות, כמדובר כמה פעמים. און דאס ווערט גלייך תיכף ומיד, מן הקצה אלא הקצה, פון מלך בבל אין דרגא הכי תחתונה, שאין טאקע למטה

¶13הימנה, צוזאמען מיט דעם ענין פון בבל, ווי דאס איז העכער פון כל עניני סדר השתלשלות, וואס דערפאר איז דאס דער בבל האמיתי, דארט איז ניט שייך מ בלי שימצא ראש וסוף, כמבואר בארוכה אין דעם דרוש פון אתם נצבים היום כולכם וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט דעם מעמד ומצב האמור, מ בלי שימצא ראש וסוף, און דערנאך טוט דאס און מאכט איבער די גאנצע וועלט אין אן אופן אז ס'ווערט דאס נתגלה, ביז אין אן אופן פון והיו עיניך רואות את מוריך, ובאו בנקרות צורים, מיט די אלע פסוקים, ווי ער ברענגט אראפ די פיר פסוקים אין ספר תניא קדישא, בשעת ס'רעדט זיך וועגן אט דעם ענין, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך די שייכות במיוחד בשנה זו, וואס ס'איז דאך אויך בהשגחה פרטית, ס'איז אויך אויסגעקומען אז דער סיום פון רמב,"ם, וואס דאס איז דאך כולל כל התורה כולה, ווי דער רמב,"ם ער שרייבט בהקדמתו, און ווי ס'איז אויך אויסגעשטעלט געווארן, אז ער איז מסיים דאס ומלאה הארץ דיעה את הוי'כמען לים מכסן וואס דאס איז דאך בקיצור אין א לשון סך וברורה די כל ענינים האמורים, אז ס'איז כמים לים מכסים וואס דאס איז נאך מערער ווי ער רעדט וועגן דערויף אין הלכות תשובה, כמדובר בארוכה ביום השבת קודש, וואס דאס איז דאך געווען די הכנה אויך ליום זה, ליום הראשון שלאחריו, וואס איינע פון די ענינים פון יום הראשון איז דאך, ווי מ'זאגט אין שירות של יום, אז דאס איז די עלי און דער שיר פון אט דעם טאגי דער ענין פון להוי'הארץ ומלואה טובה ויושבה וואס דאס איז דער תכלית השלימות ווי ס'וועט זיין לעתיד-לבוא, וואס מאין זה איז געווען ביום הראשון לבריאה, און דערנאך איז געווארן א גאנצער סדר זמנים ומקומות וכו ביז וואנענט אז בקרוב ממש האט מען פון דעם יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים שטייט מען איצטער אין יום הראשון

¶14וואס מ'זעט, כאמור, ליתנף עוד מוריך זעט מען, אל הוי'הארץ ומלואה וטובו ויושבו אהו, צוזאמען אויך מיטן בנין בית-המקדש, וואס דאס איז דאך אויך וואס מ'זאגט הנשאו פתה העולם, און דערנאך יבוא מלך הכבוד, און דערנאך אויך דער מסיים מיטן ענין מיטן צווייטן מאל זאגן, און מ'איז מסיים מיטן ענין פון סלה, כמדובר כמה פעמים בארוכה. און בשעת א איד איז מחליט, אז אזוי דארף דאס זיין, און ס'איז ניטא קיין ברירה, און מ'איז שוין דורכגעגאנגען כלו כל הקיצין און מ'האלט שוין מקוטש נשיים ימים, און מ'האלט שוין אויך אין דעם שיעור פון חומש, וואס דאס איז דאך אין פרשה ויחי, און אין פרשה ויחי עצמה תחילת הסדרה מתחילתה, וואס דארטן הויבט זיך גלייך אן רעדן, והכי יעקב בארץ מצרים שבעה עשרה שנה, אז וואו איז געווען דער עיקר חיות וואס אידן באקומען דורך דערויף ווי ער איז מסיים אין דעם רמב אז דערפאר איז ישכון לחיי העולם הבא. פון וואנענט איז מען זכר לעולם הבא? דורך דערויף וואס מ'מאכט זיך פנוי בתורה וחכמתה, ווי דער רמב איז מסיים ספרו, און דורך דערויף אט טוט מען אויף, אז נאך זייענדיק אין ארץ מצרים בפשטות, מיצרים וגבולים פון עולם הזה, און נאך מערער מיצרים וואס דאס גופא איז שוין א גלות, ווי ער זאגט אין תניא, און אין דערויף גופא איז נאך א גלות אין דעם גלות, וואס דאס איז דער גלות בפשטות, וכידוע דער פתקן פון נשיא דורנו, אז ניט מיט אונזער רצון איז מען געגאנגען אין גלות, און ניט מיט אונזער רצון וועט מען ארויסגיין, און מ'וועט ארויסגיין ברצונו של הקב",ה האט דער אויבערשטער מעיד-געווען בתורתו, אז כלו כל הקיצין, ער האט שוין לאנג געזאגט, אז ס'מוז זיין דאלוי גלות, און ס'מוז זיין דער קץ האמיתי בכל הפרטים, און אדרבא, ס'איז שוין אויס קיצין און אויס מדידות והגבלות, און גלייך אין דער לעצטער רגע פון מדידה והגבלה, ווערט דאס גלייך דער רגע

¶15שלאחרי זה, געת הפרתו פעם שני', און מ'דארף ניט אנקומען צו א פרה, נאר דער דען האט נשיא דורנו מגלה-געווען פריער אין דעם לשון פון לאלתר לגאולה און דערנאך נאכמערער, אז ס'איז שוין דורכגעגאנגען א סאך מאל לאלתערס זינט דעמאלט אן, איז א זיכערע זאך, אז מ'האלט שוין בפועל ממש, אין דעם רגש שלפני רגב פון גאולה האמיתית והשלימה. ובפרט נאך, אז מ'וועט מסיים-זיין כרגיל בכגן זה, אין מאכן יעדערן, מנוכח אם כאן, א שליח אויף געבן אויף צדקה, און געבן אויף צדקה כפליים לתושי און נאך מערער, רחוט המשולש דריי מאל לתושי וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט בית המקדש השלישי, כמדובר בארוכה לפני זה, ובפרט נאך אז פאר דעם איז כרגיל, און ווי דערמאנט אויך פריער, וועט מען אויך מסיים-זיין דעם רמב,"ם, וואס ווי ער שרייבט בהקדמתו לחיבורו זה וואס ער האט דאס געשריבן בלשון הקודש, און דאס איז מבדיל געווען בכל שאר החיבורים, ער האט געקענט שרייבן נאך ענינים, חיבורים בלשון הקודש, האט ער דארט ניט געוואלט ניצן דעם לשון הקודש, און כדי אויסצוטיילן, אז מ'זאל וויסן זיין, אז דער ספר שלו, וואס דאס איז בדוגמא פון תורת משה, וואס ממשה עד משה לא קם כמשה און ווי ער שרייבט בהקדמתו איז ער אויך כולל בזה כל התורה כולה, במילא אז מ'האט אויך דעם סיום שלו, האט מען סיום פון לעיני כל ישראל וואס דאס איז דאך דער סיום פון חמשה חומשי תורה, וואס זי איז כולל אין זיך כל התורה כולה, אויך תורה שוב על פה, און גלייך נאך דערויף, כמנהג ישראל, פארבינדט מען דאס גלייך אויך מיט נעוץ סופן בתחילתן, און ס'הויבט זיך גלייך אן דער יסוד היסודות ועמוד החכמות שישם מצוי ראשון, כממוזכר אויך און דער האט גערעדט אויך ביום השבת קודש, און אזוי אויך

¶16מסיים זיין, כאמור, דעם סיום אין רמב,"ם, און דערנאך וועט מען דאך אויך מאכן דעם סיום הגדול מיט א סעודה ווי ס'דארף זיין גמרא של תורה, און א סעודה דוקא בשמחה, ובשמחה ביז אין אן אופן פון ופרצת ווי מ'האט שוין מכריז געווען, און מ'גייט דאס מאכן פון בית-הכנסת ובית-המדרש של נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער לאחרי תפילת ערבית, און נאך דערויף מ'האט זיך אויסגערונען כדי מ'זאל קענען פארברענגען מיט נאכמערער שטורעם, און אין אן אופן אז דאס זאל דורכנעמען דעם כל השנה כולה, כמוזכר לעיל כמה פעמים. און אט דאס וועט אויך נאכמער מוסיף זיין אין די זריזות וואס דער אויבערשטער ברענגט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, נאך ניט ווארטן אויף די אלע ענינים, נאר ברענגען און מקדים זיין זיך, ווי דער אויבערשטער אליין מבטיח, מי הקדימני והשלם, אז ער קומט לכל לראש, איז בפרט נאך נאך א תענית, איז דאך טרם יקראו ואני אענה איז גלייך תיכף לאחר הדיבור בזה, טוט-אויף דער אויבערשטער את כל התלוי בו, און וויבאלד ער טוט-אויף כל התלוי בו איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס טוט זיך אפ מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, ביז אין אן אופן למעלה ממדידה והגבלה, בבל דקדושה, כמוזכר לעיל. און ס'ווערט דערנאך נמשך בהמשך פון יום פון עשירי בטבת, אז ס'ווערט נתגלה דער עצם היום הזה, ביז עצמות ומהות, בשעת ס'איז נאך דא די רגעים אדער די די זמנים וואס זיינען נאך פארבונדן מיטן תענית, במילא ווארט מען נאך צו די וויילע ביז וואנענט מ'האט דערנאך די סעודה גדולה מיט די שמחה גדולה וכו'וכו אבער שוין ווערט נתגלה דער ענין ווי אזוי דאס איז אן עת רצון, ובפרט נאך אז נאך קודם מ'איז מסיים דעם תענית איז מען אויך, כאמור, מאכט מען דעם סיום אויף ספר הרמב,"ם, וואס דער סיום

¶17זיינער איז דאך, כמים ומלאה הארץ דעה את הוי'כמים לים מכסים ולפני זה, אז ס'רעדט זיך וועגן א מעמד ומצב של שמחה, און אין שם אויך לא רעב, איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'דארף ניט זיין אויך קיין ענין שלטנות, און ס'ווערט גלייך נתגלה דער עת רצון, און ס'ווערט דערנאך נמשך נאך אין די רגעים פון עשירי וטבת, על אחת כמה וכמה אז מ'האט דערנאך אחד עשר, וואס ווי מבואר אין חסידות בכמה מקומות, איז אחד עשר איז דאס דער ענין פון ספירת הכתר, ביז וואנענט אז מ'טוירט דאס גאר אמאל פאנאנדער, אחד באזונדער און עשר באזונדער, כמדובר ומבואר בכמה דרושים. און ס'ווערט גלייך דער סיום פון דעם גלות, והוא העיקר, און נאך איידער מ'איז מסיים דעם סיום פון דעם רמב,"ם, און גלייך נאך דערויף איז מען מסיים דעם רמב",ם, וואס ס'איז דאך אן ענין של תורה קען מען דאס ניט אפלייגן אויף שפעטער. און דערנאך פראוועט מען אויך א סיום ברוב עם הדרת מלך, גלייך במצוי הספירי בטבת, און דערנאך אויך במשך הימים שלאחרי זה, ווי מ'האט קובע געווען מאכן א סיום אויפן רמב",ם סיי דא אין קרית מלך רב פון נשיא דורינו בעיר זו, ועל דרך זה אויך בכמה עיר איירות ומושבים, על אחת כמה וכמה בארצנו הקדושה ווי מ'האט דארט קובע געווען, און מ'וועט דאס שיכר נאך אויך מוסיף זיין אין נאך ערטער, ובפרט נאך, אז בשעת מ'מאכט א סיום אין איין ארט, איז דאך מעצמו פארשטאנדיק, אז דאס איז מעורר און מזרז די אלע איבעריקע, אז זיי זאלן נאך מזרז זיין אין די סיומים וואס זיי מאכן, און א זיכערע זאך, אז דער אויבערשטער איז מסיים דעם גלות, והוא העיקר, און ס'ווערט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. וואס דאס איז אויך די לעצטע הלכה אין רמב,"ם, וואס הלכה איז דאך מלשון הליכות עולם לו פוילט דאס אויף גלייך אין וועלט, אין אן אופן אז מ'מאכט פון דער גאנצער וועלט אן ענין של מהלך,

¶18ביז הליכה שלא בערך, איז דאך די עצטע הלכה הויבט זיך אן, ובאותו הזמן וואס מ'זאגט און מ'איז מדגיש, אז דעמאלט וועט זיין די מציאות הזמן, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז ס'איז דא די מציאות המקום, וואס דאס גייט ביידע זאכן צוזאמען, און דער זמן שטייט אין אן אופן, ובאותו הזמן, מראה באצבעו ואומר אז דאס איז אותו הזמן, ויהי שם לא רעב ולא מלחמה, וואס דאס איז כולל אין זיך צוויי ענינים כלליים, אז ס'פעלט ניט קיין זאך וואס רעב איז דאך כולל כל עניני רעב, לאו דוקא אכילה, נאר אויך שתי'וכו ביז אויך רעב בנוגע צו ענינים רוחניים, על דרך זה אויך ולא מלחמה, וואס דאס איז דאך מלחמה בפשטות ווערט אן ענין פון מצב של שלום, און נאך מערער מלחמה ווי דאס איז אין קדושה, על דרך ווי מ'זאגט רב אין ענינים רוחניים, לדבר הוי,"' אזוי איז דאך אויך דא דער ענין של מלחמה אין קדושה, ביז ווי דאס איז אין לימוד התורה, אויך אין לימוד הרמב", איז דאך ואתוהיו בסופה, אז ס'איז דא אן ענין של מלחמה, נאר דאס איז א מלחמה דקדושה, דערנאך איז דאך אויך דא ווי דאס שטייט ולא קנאה ותכרות, וואס דאס איז דאך א חידוש הכי גדול, וואס אין גמרא זאגט ער, אז לעתיד לבוא איז א צדיק נכוה מחופתו של חבירו, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט קנאת טאקע קנאת ספרה אבער אלץ אן ענין של קנאה. פון פשטות לשון הרמב״ם איז, אז דאס פונקט אזוי ווי מ'זאגט לא רעה ולא מלחמה האט מען דאך געטייטשט, אז דאס איז אויך כולל סוף סוף דער רעה לדבר הוי אזוי איז אויך אז מ'זאגט ולא קנאה מיינט מען אויך, אז מ'וועט אויך ניט דארפן אנקומען צו קנאת סופרים, ס'וועט קענען זיין די הליכה מחיל אל חיל אין הבנה והשגה, ניט דארפנדיק אנקומען צו אן ענין של קנאה, און אויך ניט פון א קנאה של תחרות, און אט דאס וואס מ'זאגט אז נכוה לעתיד-לבוא מחופצו של חבירו דארף מען האבן אין דערויף א באזונדער ישוב און א באזונדער הסברה, ווי אזוי דאס קען אויך שט

¶19דערנאך זאגט מען שהטובה תהי'מושפעת הרבה, און וויבאלד אז דאס איז א לשון של הלכה, איז דאך פארשטאנדיק בפשטות, אז לכל לראש דארף דאס זיין בפשטות, אז טובה ווי כל המאדנים מצויים כעפר מיינט מען דאס, אט די מאדנים וואס זיי זיינען פארבונדן און זיינען בערך פון עפר נאר ס'קען זיין אז זיי זיינען מצויים כעפר אדער ניט מצויים כעפר, על דרך ווי דאס איז אין א טובה תהימה און שפת הרבי איז דאס טאקע כולל די תכלית השלימות, מעדנים ווי דאס איז אין ענינים רוחניים, און עפר ווי דאס איז אין עפר העליון שבקרקע המשכן, וואס דאס גייט אויף ספירת המלכות, כמדובר כמה פעמים, אבער אויך כולל אין זיך ביז ווי דאס איז למטה מטה, לא יהי'עושה כל העולם אלא לדעת את הוי'בלבד וואס דער עולם ווערט אויך דעמאלט, אנגערופן בשם עולם מלשון העלם והסתר, וואס דערפאר דארף ער ערשט אנקומען צו אן עוסק, וואס אן עוסק איז דאך פארבונדן ווי חסידות איז מבאר בארוכה, אז דאס איז דער ענין פון ארץ כנען און דאס איז דער ענין פון מיצרים וגבולים, וואס ווי דערמאנט פריער, וכי יעקב בארץ מצרים וואס דאס איז פארבונדן מיט די עדני מצויים כעפר איז דאך משמע אז ס'קען זיין ניט אזוי, און קנאה ותחרות וואס דאס איז פארבונדן מיט א רעב ומלחמה, כמדובר לעיל, וועט זיין דער עושה כל העולם, אלא לדעת את הוי'בלבד, וואס ווי דער עולם וועט שטיין אין א מצב הכי נעלע, איז דאך פארשטאנדיק, אז בערך פון הוי'איז דאס אן ענין שלא בערך, וואס דערפאר ווערט ער אנגערופן בעמדו ומצבו אין אן אופן פון העלם והסתר לגבי זה, לגבי דרגא זו, און ער דערגרייכט א מעמד ומצב, אז ער ווערט לדעת, וואס דעת איז דאך ווי ער זאגט אין תניא, אז דאס איז מלשון האדם ידע את חבר במולד יזכר דעתו בחוזק, און במולד מזה אהבה וענפי ויראה וענפי ווערט דער לדעת את הוי און דאס ווערט די

¶20יסקו בחוזק, מיט הוי ביז אין אן אופן בלבד, על דרך ווי מ'זאגט פון אין עוד מלבדו, און נאך העכער, כמוזכר, אויך אין שבת בקיצור, ולפיחך, וואס דאס קומט דערנאך ארויס א תוצאה וואס היו ישראל חכמים גדולים ויודעים דברים הסתומים אז וויבאלד אז דער זמן איז אזוי געמאכט געווארן, און דאס קומט על ידי מעשינו ועבודתינו, איז דאך פארשטאנדיק, אז אף על פי וואס אידן בשלימותם איז דאך שלא על מנת לקבל פרט, אבער בדרך ממילא וועט זיין, ולפי כך יהי ישראל חכמים גדולים ויודים דברים הסתומים, כמדובר כמה פעמים, אז דאס ווערט זיי געגעבן בדרך שכר, אף על פי וואס עבודתן איז געווען שלא על מנת לקבל פרס, במילא האבן זיי אויך א הבטחה, אז וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם. במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז הלכה איז מבטיח אז דאס איז כפי כח האדם, איז בשעת דער אדם איז אויסגעוואקסן און איז געווארן אדם אדמה לעליון אין א העכערן אופן, איז דאך פארשטאנדיק, אז זיין כח האדם איז אויך געווארן א גרעסערער, האט ער גלייך א הארעוואניע, עמל של תורה אויף הארעווען אין ישיגו דעת בורא כפי כח האדם ווי ווי אים איז דאס געווארן איצטער. וואס דאס איז דאך אלץ מט דעם ענין פון דברי סופרים, דערנאך איז ער מסיים שנאמר שטייט אין תורה שבכתב, אין תורה אין תאקע נביאים, אבער אלץ אין ענין פון כתב, וואס דאס פארבינדט זיך מיט א תחתון שאין תחתון למטה הימנו, על דרך ווי ער הויבט אן ובאותו הזמן, שנאמר אז ס'איז געזאגט געווארן, און דערנאך איז פון דעם נאמר איז דאס אראפגעקומען אין אן ענין של כתב, און וואס שטייט אין דעם כתב? כמלא הארץ דעה את הוי'כמים לים מכסים בהוספה אויף הלכות תשובה, אויך כמים לים מכסים, ווי גערעדט בארוכה אין דעם יום השבת קודש, אז ס'איז דא די הוספה פון כמים לים מכסים אז דאס

¶21וואס מ'קומט-צו בעבודתינו בעולם הזה, כבעיקר קומט-צו דער ענין פון ביטול, כמים לים מכסים וואס בשעת ס'איז א ביטול אמיתי ווערט דאס ווי כמים לים מכסים אז די מים זיינען מכסד די גאנצע מציאות פון דעם ים וכו כמדובר בארוכה ליום השבת קודש. און זאל זיין אויך בפשטות, אז ס'ווערט בטל דער גלות ובית הזמן לא יהי'שם לא רעה ולא מלחמה ולא קנאה ותחרות, ושעט טובה טובה ומבושפעת הרבו, וכל המאדנים מצויים כעפר, לא יהי'עושה כל העולם אלא לדעת את הוי'בלבד, במילא קומט דערנאך ארויס די תוצאות, אז די אידן שטייען אין א מעמד ומצב ויהי ישראל חכמים גדולים ויודעים דברים הסתומים ווארום ס'ווערט נתגלה פון יפוצו המעיינות חוצה ווערט נתגלה דער ששון וואס איז לפנים מששון, ביז די סתימה עילאה, און נאך העכער דערפון, און אז ס'ווערט אויך אין די דברים הסתומים ווערט דער וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם, וואס דאס איז דאך ווי ער זאגט אין תנא, אז דער לשון השגה איז שייך ווען ער איז משיג און נעמט דאס ארום מיט זיין האנט, ביז וואנענט אז זיין האנט איז גאר מקיף דעם דעת בוראם, טאקע כפי כח האדם, אבער ס'איז דאך דא ווי דער ענין פון בוראם וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט עולם הבריאה, און דערנאך איז דא דער אדמה לעליון דער אדם שעל הכסא, וואס די כסא איז טאקע עולם הבריאה, אבער דער אדם איז יושב על הכסא, עאכו, כמה וכמה אז דער אדם מעליון וואס איז נאך העכער פון די אלע סיורים.

¶22און דארט ווערט אויך נמשך, ווי דער סדר השתלשלות אין גאנץ תורה איז געווען, אז פריער איז געווען שנאמר, און דערנאך איז דאס אראפגעקומען ויאמר הוי אין וידבר הוי און דערנאך איז דאס אראפגעקומען אויך אין כתב, אין ענינים של עולם, ביז אין ענינים פון דיו כתוב על הקלף, כמדובר כמה פעמים, און אין וואס קומט דאס אראפ? לכל לראש אין דעם ענין וואס דאס איז מגלה ענין האמור, וואס דאס איז דער פסוק כימה לארץ דיעה את הוי'כמים לים מכסים. דערנאך איז דאך אפגעדרוקט אין די ספרים, און מ'ווייס ניט צי דאס איז פון דעם רמב״ם, צי דאס איז פון א בכל אופן פון א גדול בישראל איז דאך דאס, וויבאלד אז דאס איז אפגעדרוקט בכמה וכמה חיבורים ובכמה דפוסים, בפרט נאך אז מ'ווייס ניט, ברא, קען זיין אז דאס איז גאר פון דעם רמב'ם אליין, אדער על כל פנים פון תלמידיו הכי קרובים וכיוצא בזה, איז דאך אויך אפגעדרוקט דער נשלמו הלכות מלכים וואס דאס איז דאך אויך כולל אין זיך דעם אפטייטש פון שלימות, נוסף אז ס'פעלט ניט קיין הלכה, נאר ס'איז אויך דא דער ענין השלימות אין הלכות מלכים, און נאך מערער והחיבור כולו, וואס ער שרייבט דא ניט דעם לשון סופר על דרך ווי ער שרייבט אין הקדמה כמה פעמים וכיוצא בזה, נאר ער רופט דאס אן בשם חיבור, וויבאלד אז ס'דארף זיין א לשון סחא וברורה, אז ער מגלה, די כוונת פון דעם סופר איז, אז ס'זאל ווערן א חיבור, און דער חיבור זאל זיין כולו, מצוה מלשון צוותא וחיבור, ביז וואנענט אז דאס ווערט כולו בשלימותו, און גלייך ברוך אין דערויף ווערט אויך נמשך ווי דאס איז דער חיבור און ווי ס'איז די גאנצע וועלט און דער גאנצער ענין הזמן איז ברוך שאמר והי'העולם אז ס'ווערט נאכאמאל מחדש דער ענין פון התאהבת יש מאין, וואס דאס איז דאך ברוך שאמר והי'העולם. און דערנאך בלייבט דאס ניט אין אן אופן אז דאס איז אדער כלל אדער פרט,

¶23נאר ווען דאס ווערט בפרטו ובכללו, וואס דאס איז דאך כולל אין זיך על פי זה אלע דריי ענינים. פריער זאגט ער והיו העולם, אן פרטים וכללים, און דערנאך זאגט ער, אז ס'איז אויך דא דער עולם ווי ער איז בפרטו און ווי ער איז בכללו. וואס אט דא דארף מען דאך אויך לכאורה ניט פארשטאנדיקער ער האט דאך געדארפט זאגן בכללו, פון ערשט דערנאך בפרטו, ווי דער סדר איז, אז תורה כללות ופר צות נמרה איז דאך אבער דער סדר אז מ'לערנט דעם רמב עם עצמו, און בפרט אפילו דעם לעצטן פרק, איז דאך אויך אז פריער לערנט מען יעדער ווארט אלס א פרט, און דערנאך פארשטייט מען יעדער ענין אלס א פרט, און ערשט דערנאך האט מען אויך דעם ענין ווי ער איז בכללו, און דערנאך האט מען אויך דעם תנאוו נשלם שבח ל בורא עולם, וואס ס'איז דאך דא כמה גירסות, אז דער רמב עם זיינע חיבורים, האט אנגעהויבן די כל חיבוריו, אדער על כל פנים רובם, מיט די ווערטער פון שבח לא-ל, בורא עולם, אדער כיוצא בזה. און אט דא איז מען אויך מדגיש, אז אין וואס באשטייט דער ענין פון טעם, וואס דאס איז בלשון תמימות, בפרט נאך אין שנה תמימה, וואס דאס איז שנה זו, און אויך ונשלם, אז ס'האט אין זיך די תמימות בכל האופנים, ביז וואנענט אז ס'האט תמימות בשלימות, און ס'ווערט אויך דערנאך דער ענין פון לימוד התורה, וואס דורך לימוד התורה ווערט דער שבח לכל בורא עולם ביז דער ענין בפשטות, אז מ'איז מוסיף נאך מערער אין לימוד התורה, וואס זי איז דאך התורה כולה שמותת של הקב,"ה, און לימוד התורה עצמו איז דאס איז דער ענין וואס דאס איז א שבח לכל בורא עולם בפשטות ובפרטיות ובכללו, ווי ער זאגט פריער, ותוקף ומיד ממש, אנהויבנדיק פון דער גאולה האמיתית והשלימה, ותוקף לאחרי זה כל ענינים האמורים, און אנהויבנדיק פון דעם עיקר, כאמור, אז ס'קומט גלייך משיח צדקנו, ולא ייכבן אפילו כהרף עין, און מ'זעט ווי אזוי לא יכנף עוד מוריך ואויל עיניך רואות את מוריך,

¶24און ווי דער אויבערשטער שטייט אין אן אופן פון בורא עולם.

¶25אפילו לאחרי ביאת משיח צדקנו, וואס דערנאך ווערט דאך אויך אן עולם חדש ראה, אין טאקע למלשון העלם לגבי די דרגות וואס ווערן נתגלה לאחרי זה, אויך די הבנה חדשה, יסוד היסודות ועמוד החכמות, לדעת, ענין של דעת, ווי דערמאנט פריער, שיש שם ממציא ריפי מיטא.